آشنایی با نرم‌افزار لیزرل (Lisrel)

همکار یابش - جباری۱۴۰۲-۱۰-۰۴بازدید ۲۸۳
Posted on

آشنایی با نرم‌افزار لیزرل (Lisrel)

نرم‌افزار لیزرل (Lisrel) چیست؟

لیزرل یک محصول نرم افزاری است که به منظور برآورد و آزمون مدل­های معادلات ساختاری، طراحی و از سوی «شرکت بین المللی نرم افزار علمی» به بازار عرضه شده است. این نرم افزار با استفاده از همبستگی و کوواریانس اندازه­‌گیری شده، می‌تواند مقادیر بارهای عاملی، واریانس­ها و خطاهای متغیرهای مکنون را برآورد یا استنباط کند و از آن می‌توان برای اجرای تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی مرتبه دوم، تحلیل عاملی تأییدی و همچنین تحلیل مسیر (مدل­یابی علت و معلولی با متغیرهای مکنون) استفاده کرد.

 

لیزرل چیست؟

شناسنامه لیزرل

شرکت سازنده دانشگاه Uppsalaآن را منتشر کرده و سپس توسط شرکت بین المللی نرم افزار علمی به روزرسانی می‌شود.
مالک شرکت کارل یورسکوگ
نرم‌افزار‌های دیگر این شرکت PRELIS, MULTILEV, SURVEYGLIM, MGLIM
تاریخ تولد نرم‌افزار ۱۹۷۰
آخرین ورژن ۲۰۲۰
آدرس سایت نرم‌افزار https://ssicentral.com/index.php/products/lisrel/
روش استفاده آزمایشی ابتدا وارد سایت اصلی شده؛ پایین صفحه در قسمت To learn more about the LISREL licenses available for purchase click here. کلیک کرده و وارد صفحه بعدی می‌شویم. در این قسمت باید نوع مجوز نرم‌افزار را انتخاب کنیم که با توجه به نوع آزمایشی گزینه LISREL Trial را انتخاب می‌کنیم. از این نسخه آزمایشی می‌توان به مدت دو هفته استفاده کرد.
روش خرید رسمی و غیررسمی رسمی: ابتدا وارد سایت اصلی می‌شویم.

پایین صفحه در قسمت To learn more about the LISREL licenses available for purchase click here. کلیک کرده و وارد صفحه بعدی می‌شویم. در این قسمت نوع مجوز نرم‌افزار را انتخاب می‌کنیم( استاندارد، آزمایشی، تجاری و..) . پس از انتخاب نوع استاندارد مجوز وارد صفحه بعدی شده و تا سقف ۱۲ ماه، یک عدد را انتخاب می‌کنیم و وارد صفحه پرداخت می‌شویم.

غیررسمی:

۱-فایل را از یکی از سایت‌های موجود بارگیری کرده .

۲- در پوشه Lisrel 8.8 full setup بر روي فايل setup دبل کليک و نسبت به نصب نرم افزار اقدام نماييد.

۳- محتویات پوشه Cracked file را در محل نصب نرم افزار کپی و جایگزین فایل های قبلی کنید.

۴- نرم افزار را اجرا کنید.

 

روش نصب حداقل سیستم مورد نیاز برای نصب نرم افزار شامل این مشخصات است:

  1. سیستم عامل رایانه شما باید ویندوز ۷، ۸ یا ۱۰ باشد
  2. حافظه (RAM) سیستم حداقل ۵۱۲ مگابایت باشد
  3. فضای خالی دیسک حداقل ۱۵۰ مگابایت باشد
  4. پردازنده سیستم حداقل دو هسته‌ای Intel Dual Core یا بالاتر باشد.

روش نصب:

  • گام اول نصب نرم افزار لیزرل : انتخاب setup در پوشه نصب نرم افزار
  • فایل زیپ شده نرم افزار لیزرل را که دانلود کرده اید را می توانید با استفاده از نرم افزار Winzip از حالت فشرده خارج کنید . ممکن است برای خارج کردن فایل از حالت زیپ از شما رمز بخواهد ، که باید از سایت مرجع دانلود این رمز را کپی کنید.
  • اکنون بعد از باز کردن فایل باید گزینه next را بزنید.
  • گزینه yes را بزنید.
  • در این بخش می توانید مسیر نصب نرم افزار لیزرل را تغییر بدهید . در صورتی که مایل باشید در درایو c سیستم نصب شود فقط کافی است گزینه next را بزنید.
  • دوباره باید گزینه NEXT را بزنید.
  • شما باید در این مرحله گزینه NEXT را بزنید . در نظر داشته باشید که اسم نرم افزار لیزرل باید انتخاب شده باشد.
  • عد از انجام پروسه نصب LISREL باید روی گزینه finish بزنید.
  • سپس به شما این پیام را می دهد که آیا می خواهید سیستم خود را ریست کنید یا خیر؟ می توانید هر دو گزینه را بزنید . بهتر است یکبار سیستم ریست شود.
  • بعد از اتمام نصب از شما می خواهد کد لایسنس یا شماره سریال نرم افزار را وارد کنید. برای این که احتمالا شما نرم افزار را خریداری نکرده اید باید کرک نمایید.
نوع داده‌ها  کمی

تاریخچه نرم‌افزار Lisrel

آنالیز ساختار کوواریانس یا مدل های لیزرل برای اولین بار توسط باک (Bock) و باگ من (Bargman) برای توصیف روش تحلیل عاملی تائیدی (confirmatory factor analysis) بکار گرفته شد. این روش تلاش می کند که روابط بین مجموعه‌ای از متغیرهای عینی مشاهده شده (observed variables) را در قالب تعداد محدودتری متغیرهای نهفته (latent variables)، بیان کند. کاربرد روش تحلیل ساختار کوواریانس معمولاً نیازمند بکارگیری مدل ها و توابع پیچیده ریاضی و بیشینه کردن (maximization) توابع برای چندین متغیر است. در مسیر حل چنین مشکلی جورسکاگ و سوربم (Sorbom) طی سال های ۱۹۷۶، ۱۹۷۷، ۱۹۸۱، ۱۹۸۸، ۱۹۸۹ نرم افزار کامپیوتری به نام LISREL را توسعه دادند. توسعه این نرم افزار نقش اساسی در پذیرش و کاربرد روش تحلیل ساختار کوواریانس داشته است، این مدل‌ها به نام مدل های لیزرل (LISREL MODELES) مشهور شده‌اند.

افزونه‌های نرم‌افزار:

file
Edit
Data
Transformation
Statistics
Graphs
Multilevel
Survey GLIM
View
Window
Help

 

 

ویژگی‌های نرم‌افزار لیزرل:

مهم ترین ویژگی برنامه لیزرل فراهم کردن امکانات خود برای حل طیف گسترده ای از مدل ها برای تجزیه و تحلیل متغیرهای پنهان (LVS) است. در علوم اجتماعی و به طور فزاینده در پژوهش های سلامت پزشکی و عمومی، مدل LV یک ابزار آماری ضروری است. چارچوب مدل لیزرل بر اساس روابط میان متغیرهای پنهان بنا نهاده شده است.

مدل های خروجی لیزرل در عمومی ترین شکل آن شامل دو بخش است: مدل اندازه گیری و مدل معادلات ساختاری.

مدل اندازه گیری: نشان می دهد متغیرهای پنهان و یا سازه فرضی توسط متغیرهای مشاهده شده با هم همبستگی دارد که آن خواص اندازه گیری(روایی و اعتبار) متغیرهای مشاهده شده را توصیف می کند.

مدل معادلات ساختاری: که روابط میان متغیرهای نهفته را مشخص می کند.

کاربرد‌های نرم‌افزار:

لیزرل برای برآورد خطی روابط سازه ها و برای بسیاری از انواع دیگر از تجزیه و تحلیل چند متغیره مانند تجزیه و تحلیل عاملی، رگرسیون چند متغیره، تحلیل مسیر و تحلیل چند نمونه استفاده می شود.

به کمک این نرم افزار و براساس تحلیل همبستگی (Correlation) و کوواریانس (Covariance) بین متغیرها، بارهای عاملی، واریانس و خطاهای متغیرهای پنهان را برآورد شده و در نتیجه امکان انجام تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تاییدی و همچنین تحلیل مسیر یا همان مدل‌سازی علت و معلولی برای متغیرهای پنهان میسر می‌شود. تحلیل ساختار کوواریانس که به آن گاهی «روابط ساختار خطی» (Linear Structural Relations – LSR) نیز می‌گویند، یکی از تکنیک های تحلیل مدل معادلات ساختاری است.

به صورت کلی:

  • بررسی متغیرهای پنهان

  • تحلیل عاملی تاییدی

  • تحلیل مسیر (مدل‌سازی علت و معلولی برای متغیرهای پنهان)

  • تحلیل ساختار کوواریانس (Linear Structural Relations – LSR)

  • معادلات ساختاری SEM

مزایا و معایب لیزرل

مزایا:

۱- نرم افزار Lisrel اطلاعات کاملی در مورد ضریب مدل ارائه می دهد که باعث افزایش قدرت مدل می شود.
۲-راهکار خوبی را برای ارزش گمشده فراهم می کند.
۳-آزمون معنی داری را برای همه ضرایب فراهم می کند.
۴- محدودیت‌هایی که می خواهیم را بر مدل‌ها اعمال می‌کند.

معایب:

۱-انجام تحلیل برای زمانی که فردی مبتدی است پیچیده است.

۲- کنترل اثرات متقابل سخت است.

۳- ماتریس همبستگی در SEM استفاده می شود و فرض بر این است که این همبستگی‌ها از توزیع نرمال بودن چند متغیره به دست آمده است. این فرض معتبر به نظر نمی‌رسد.

 

مقایسه لیزرل با نرم‌افزار‌های مشابه

در رابطه با تفاوت این نرم‌افزار با نرم‌افزار آموس، پژوهش ها نشان می دهد در کاربرد مدل معادلات ساختاری و تحلیل مسیر این دو نرم‌افزار با هم تفاوت معناداری ایجاد نمی‌کنند. بنابراین کاربر می تواند به جای استفاده از لیزرل از نرم‌افزار آموس استفاده نمایید. اما شاخص‌هایی که هر کدام ارائه می‌دهند متفاوت است. علاوه بر این نرم‌افزار لیزرل کاربرد‌های دیگری دارد که آموس فاقد آن است به عنوان مثال ضرایب همبستگی دو رشته‌ای و چند رشته‌ای فقط از طریق نرم افزار لیزرل قابل دستیابی است.

این پست چقدر برای شما مفید بود؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

میانگین امتیاز ۰ / ۵٫ تعداد امتیاز: ۰

اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می دهید.

اشتراک گذاری این مطلب:
مطالب مرتبط:
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *