آنچه در این مقاله می‌خوانید:

معرفی هوش مصنوعی آپتودیت

هوش مصنوعی علم بروزی است که در همه حوزه های علم و فناوری نفوذ یافته و به مرور به یکی از ارکان اصلی پیشرفت علم تبدیل می شود. علوم پزشکی نیز از این قاعده مستثنی نیستند و برای رشد و پیشرفت همگام با دنیا ناچار به مجهز شدن به هوش مصنوعی هستند. در همین راستا شرکت خدمات اطلاعاتی Wolters Kluwer نسخه ای از نرم افزار آپتودیت را منتشر کرده است که مجهز به هوش مصنوعی است.

این نسخه از UpToDate یک نسخه مبتنی بر هوش مصنوعی نسل جدید است که به عنوان پشتیبان علمی بر پایه 30 سال اطلاعات علمی و پزشکی موجود بنا شده است. ولترز کلوورز معتقد است این اتفاق یک تکامل واقعی از آپتودیت از که دارای بیش از 3 میلیون کاربر در سطح دنیا است. این شرکت قصد دارد با استفاده از سرعت، دقت و قدرت هوش مصنوعی نیازهای علمی پزشکان را با یک روش قابل اعتماد رفع نماید.

روش کار هوش مصنوعی آپتودیت

هوش مصنوعی این نرم افزار مانند یک چت بات عمل میکند که به هوش مصنوعی پیشرفته مجهز است.هدف این چت بات دسترسی سریع و معتبر به پاسخ های مرتبط با سوالهای بالینی است. ولترزکلوور معتقد است تمایز این هوش مصنوعی با هوش مصنوعی های عمومی مانند ChatGPT این است که جوابهای ارائه شده توسط این چت بات از محتوای نوشته شده توسط متخصصان حوزه علوم پزشکی دریافت می شود که همگی پیش از انتشار بررسی شده و مبتنی بر شواهد و از نظر علمی کاملا معتبر هستند.

پایگاه اطلاعاتی آپتودیت توسط 7600 پزشک متخصص بررسی و توسعه داده می شود. همچنین بیش از 50 ویراستار پزشک در این تیم مشغول به کار است که وظیفه اعتبارسنجی و بروزرسانی منابع اطلاعاتی موجود در این پایگاه را برعهده دارند. هوش مصنوعی آپتودیت به وب سراسری متصل نیست و به همین دلیل پاسخ های نامعتبر را جمع آوری نمیکند و تنها نتایجی را نمایش می دهد که از پایگاه علمی آپتودیت به دست می آیند. این امر اصل معتبر بودن نتایج علمی در حوزه بسیار حساس علوم پزشکی را تائید می کند. بنا بر ادعای ولترز کلوور این مدل به صورت انحصاری تنها برای آپتودیت طراحی شده است و هیچ گونه اطلاعاتی از وب جهانی به نتایج حاصل از جستجو نفوذ نمی کند.

پیشینه استفاده از هوش مصنوعی در پایگاه اطلاعاتی

در سال 2022 پایگاه اطلاعاتی OpenEvidence پیشگام استفاده از هوش مصنوعی در جستجوی اطلاعات پزشکی بود. این پایگاه اطلاعاتی یک چت بات مبتنی بر هوش مصنوعی را به صورت انحصاری برای پزشکان و متخصصان توسعه داد که با استفاده از آن اطلاعات پزشکی مبتنی بر شواهد مورد نیاز پزشکان را خلاصه سازی و ساده نویسی می کرد. همچنین شرکت Pathway یک ابزار مرجع بالینی مبتنی بر هوش مصنوعی را ارائه داده است که به پزشکان اجازه می دهد راهنماهای مراقبتی، تداخل های دارویی، داروهای تائید شده، نتایج آزمایش های بالینی و سایر موضوعات مرتبط با علوم پزشکی را جستجو کرده و به نتایج معتبر دسترسی یابند.

بر همین اساس اگر چه ممکن است که آپتودیت اولین شرکت ارائه دهنده هوش مصنوعی پزشکی نباشد اما به طور قطع به عنوان یک پایگاه بسیار معتبر در حوزه پزشکی با دارا بودن چند میلیون کاربر در سطح دنیا دارای اعتبار بسیار زیادی در جامعه پزشکی است و همین امر می تواند دلیلی بر مقبولیت بیشتر این هوش مصنوعی باشد. پیش از ارائه این هوش مصنوعی ولترز کلوور نسخه آزمایشی آن را با گروهی منتخب از کاربران مورد بررسی قرار داد. دلیل این کار اهمیت میزان دقت و اعتبار نتایج جستجوی هوش مصنوعی بود. زیرا نتایج اشتباه در حوزه علوم پزشکی می تواند منجر به تشخیص اشتباه بیماری و درمان با داروهای نامناسب شده و خطرهای جانی و جسمی بیشماری به همراه داشته باشد.

ویژگی های هوش مصنوعی آپتودیت

نتایج حاصل از پرسش و پاسخ های آن مبتنی بر شواهد و منابع علمی هستند.
قابلیت توضیح و شفافیت بیشتر به منظور افزایش اطمینان در خروجی ها وجود دارد.
این هوش مصنوعی با دقت و ظرافت خاصی طراحی شده که تمام خروجی های آن مبتنی بر استدلال های بالینی هستند.
در پایان هر متن با ارائه “بیشتر بدانید” سوالات تکمیلی را برای ارائه نتایج دقیق تر ارائه می دهد.
تمامی پاسخ های ارائه شده دارای پیوند مستقیم به متن علمی اصلی هستند و کاربران می توانند به آسانی متن اصلی را با جزئیات مشاهده نمایند.
رابط کاربری هوش مصنوعی آپتودیت حاصل زمان زیادی تلاش از یک تیم متشکل از مدیران، پزشکان، مهندسان و متخصصان این حوزه است.
اساس هوش مصنوعی آپتودیت یک پایگاه اطلاعاتی بسیار غنی و علمی و قابل اعتماد است.
تمامی نتایج ارائه شده پیش از ثبت و ارائه اعتبارسنجی شده اند.
سرعت ارائه اطلاعات در این هوش مصنوعی بسیار بالا است که این مسئله یک امر حیاتی برای زمان های حساس است.
هوش مصنوعی آپتودیت راهی مطمئن و سریع برای دریافت پاسخ های قابل اعتماد در مواقع ضروری است.
استنادها و منابع هر نتیجه به صورت واضح در پایان هر پاسخ به کاربران ارائه می شود.

انواع هوش مصنوعی موجود در آپتودیت

در پلتفرم UpToDate دو نوع تجربه مبتنی بر هوش مصنوعی وجود دارد که ممکن است گیج‌کننده به نظر برسند. این دو نوع هوش مصنوعی هر کدام نقش و هدف متفاوتی دارند، در حدی که می‌شود یکی را «جستجوی هوشمند» و دیگری را «مشاور بالینی هوش مصنوعی» نامید. انواع هوش مصنوعی آپتودیت عبارتند از:

1. AI-enhanced (Assistance) Search: این نوع از هوش مصنوعی در واقع یک دستیار جستجوی هوشمند برای کاربر محسوب می شود اساساً جستجوی محتوا را سریع‌تر و دقیق‌تر می‌کند و به کاربر کمک می‌کند بخش‌های مرتبط محتوا را بهتر بیابید. این ابزار برای کاربر پاسخ نمی سازد بلکه مرتبط ترین محتوای موجود در آپتودیت را با لینک مستقیم به کاربر نمایش می دهد.
2. Expert AI: در هوش مصنوعی اکسپرت تنها متون مرتبط ارائه نمی شود بلکه پاسخ همراه با توضیحات مربوطه، فرضیات درمانی، رفرنس های مبتنی بر شواهد و تجزیه و تحلیل اطلاعات به منظور تصمیم گیری صحیح بالینی ارائه می شود. این هوش مصنوعی حالت گفتگو دارد و تا زمان حصول یک نتیجه منطقی می تواند ادامه داشته باشد.

به طور کلی می توان گفت در پلتفرم UpToDate قابلیت AI-Enhanced Search فقط یک جستجوی هوشمندتر است؛ یعنی وقتی سؤال را به زبان طبیعی می‌نویسیم سیستم بهتر می‌فهمد و ما را سریع‌تر به بخش‌های مرتبط متن اصلی راهنمایی می‌کند، اما خودش پاسخ جدید تولید نمی‌کند. در مقابل، UpToDate Expert AI یک ابزار هوش مصنوعی مولد است که سؤال بالینی را تحلیل می‌کند، پاسخ خلاصه و کاربردی می‌سازد، منطق علمی پشت آن را توضیح می‌دهد و به منابع استناد می‌کند. بنابراین اولی کمک می‌کند «مطلب را پیدا کنیم»، اما دومی مثل یک «مشاور بالینی هوشمند» پاسخ را برای ما جمع‌بندی و تفسیر می‌کند.

به عنوان مثال درAI-Enhanced Search سیستم با درک جمله‌ای مثل «ارزیابی درد قفسه سینه در مرد ۶۸ ساله با سابقه دیابت» کاربر را سریع به بخش‌های مرتبط مقاله (تشخیص افتراقی، الگوریتم ارزیابی، تست‌های پیشنهادی) هدایت می‌کند. یعنی کاربر هنوز باید متن را خوانده، تحلیل کند و در نتیجه تصمیم بگیرید. اما اگر همین سؤال در UpToDate Expert AI پرسیده شود سیستم یک پاسخ خلاصه و ساختارمند می‌دهد؛ مثلاً می‌گوید: «با توجه به سن و ریسک فاکتورها، ابتدا باید ACS رد شود، انجام ECG فوری و تروپونین توصیه می‌شود» سپس دلیل علمی هر مرحله را توضیح می‌دهد و به منبع استناد می‌کند. اینجا سیستم فقط لینک نمی‌دهد، بلکه اطلاعات را جمع‌بندی و تفسیر می‌کند.

روش استفاده از هوش مصنوعی آپتودیت

در AI-Enhanced Search پس از ورود به حساب کاربری در آپتودیت، کاربر می تواند با وارد کردن سوال خود به زبان طبیعی در نوار جستجوی پایگاه اطلاعاتی نتایج یافته شده را مشاهده کرده و با کلیک بر روی بخش مورد نظر خود متن اصلی را مشاهده نماید.

در هوش مصنوعی Expert AI کاربر پس از ورود به صفحه کاربری خود در صورتی که دسترسی سازمانی یا شخصی فعال به هوش مصنوعی داشته باشد کادر Ask Expert AI را مشاهده می کند. در این مرحله کاربر با انتخاب این کادر می تواند سوال بالینی خود را با توضیحات کامل همچون سن، جنسیت، سابقه بیماری و شرایط خاص ارائه کرده و یک پاسخ تحلیلی همراه با مستندات را دریافت کند. در این هوش مصنوعی مکالمه بین کاربر و سیستم با رسیدن به پاسخ قطعی می تواند ادامه داشته باشد.

کاربران هوش مصنوعی آپتودیت

حوزه آموزش و درمان پزشکی در سطح جهان بسیار گسترده و دارای شاخه های علمی بسیار زیادی است. طیف افراد مرتبط با این حوزه علمی نیز در سطح جهان بسیار متنوع هستند. هوش مصنوعی به دلیل دارا بودن جنبه آموزشی و ارائه راهکارهای علمی و درمانی می تواند مورد استفاده این افراد قرار بگیرد. از کاربران هوش مصنوعی آپتودیت می توان به دانشجویان پزشکی، دانشجویان پیراپزشکی همچون پرستاری، علوم آزمایشگاهی، پرستاران، پزشکان عمومی، جراحان،داروسازان متخصصان حوزه های مختلف پزشکی، داروسازان، داروخانه ها، رزیدنت ها، اعضای هیئت علمی و بسیاری موارد دیگر اشاره نمود.

تفاوت هوش مصنوعی با راهکارهای آپتودیت

در پایگاه اطلاعاتی و اپلیکیشن آپتودیت بخشی با عنوان ارائه راهکارهای استاندارد بالینی وجود دارد که کاربران را برای درمان سریعتر و دقیقتر راهنمایی می کند. هوش مصنوعی نیز بر پایه همین راهکارهای علمی و مستند و مبتنی بر شواهد پایه ریزی شده است، اما تفاوتی که با آن دارد در این مسئله است که هوش مصنوعی سوالات را تفسیر می کند، استدلال آنها را توضیح می دهد، فرضیات ممکن را بررسی می کند، توصیه های شخصی را بر مبنای درمانهای مبتنی بر شواهد ارائه می دهد و با ارائه راهنمایی به شکل پرسش و پاسخ مانند یک مشاور علمی با کاربر تا زمان حصول نتیجه گفتگو می کند.

خطر استفاده از هوش مصنوعی در درمان بیماران

کاربران آزمایشگاهی که در هنگام طراحی و پیاده سازی هوش مصنوعی آپتودیت با این شرکت همکاری داشته اند هئش مصنوعی را بیش از آنکه یک انقلاب در حوزه علوم پزشکی بداند یک تکامل به حساب می آورند. آنها معتقدند استفاده از هوش مصنوعی به دلیل ارائه پاسخ های قطعی و کوتاه و مفید ممکن از پزشکان را در جهت عدم استفاده از جستجوی سنتی و عمیق رهنمون سازد. این متخصصان معتقدند که هوش مصنوعی اگر چه اطلاعات دقیق و صریح و شفاف را در کمترین زمان ممکن به ویژه در شرایط بحرانی ارائه می دهد و بسیار مفید است اما نباید در همین حوزه هم منجر به این مسئله شود که پزشکان متعهد به درمان بیماران زمان کمتری را برای جستجوهای عمیق و مطالعه منابع علمی جدید و ارائه راهکارهای شخصی و تحلیل و استدلال های درمانی را کاهش دهد. بر همین اساس آپتودیت برای کاهش این خطر اقدام به ارائه پیوندهای مستقیم درون متنها و راهکارهای ارائه شده توسط هوش مصنوعی به متن اصلی نموده است.

منبع

https://www.wolterskluwer.com/en/solutions/uptodate/ai-clinical-decision-suppor

https://laneblog.stanford.edu

https://www.fiercehealthcare.com/ai-and-machine-learning