یابش۱۴۰۲-۰۸-۱۸بازدید ۴۰۹
Posted on

تعریف بانک­ های اطلاعاتی پژوهشی (آکادمیک یا علمی)

پایگاه اطلاعاتی (پایگاه اطلاعاتی پژوهشی، آکادمیک یا علمی)  چیست؟

یک پلتفرم آنلاین که فرمت های مختلف اطلاعاتی (مقاله، مجله، کتاب، ویدئو، پایان نامه، عکس،گزارش‌ها، استنادها و سایر منابع تحقیقاتی) را در یک حوزه ی تخصصی یا چند موضوعی نگهداری می کند و ابزارهای مختلفی برای دست یابی کاربرِ خود، از قبیل جستجو، مرور منابع،فیلتر نتایج، استخراج اطلاعات و… به این منابع می دهد. اکنون این پایگاه‌ها، ابزارهای اصلی تحقیقات دانشگاهی و پژوهش‌های علمی بمحسوب می شوند.

 

what is an Academic Research Database?

A curated and organized collection of scholarly works. They often enable structured searches and may enable you to select only articles that have been peer-reviewed.

another definition:

what is Scholarly databases?

Scholarly databases are online resources that provide access to a wide range of scholarly literature, including research articles, conference proceedings, and book chapters. These databases are essential tools for students, researchers, and academics who need to stay up-to-date with the latest developments in their fields.

Comment: Academic Research Databases, Research databases, Scientific Database, Academic Search Engines, and Scholarly databases have the same definition!

نکته: بانک های اطلاعاتی آکادمیک, پایگاه های اطلاعاتی آکادمیک, پایگاه های اطلاعاتی علمی, پایگاه های اطلاعاتی پژوهشی می توانند معادل یکدیگر بکار برده شوند.


فهرستی از پایگاه‌های اطلاعاتی آکادمیک معروف عبارتند از:

  1. Elsevier’s ScienceDirect: ارائه دهنده مقالات و منابع علمی در زمینه‌های مختلف.
  2. SpringerLink: پایگاه اطلاعاتی از منابع در زمینه‌های متنوع از علوم تا اقتصاد.
  3. IEEE Xplore: منبع اصلی برای مقالات و استانداردهای مهندسی برق و کامپیوتر.
  4. JSTOR: مخزن دائمی مقالات و منابع کتابخانه‌ای در حوزه‌های گوناگون از علوم انسانی تا علوم طبیعی.
  5. PubMed: پایگاه اطلاعاتی پزشکی و بهداشت عمومی.
  6. ProQuest: مجموعه ای از پایگاه‌های اطلاعاتی چند رشته‌ای در زمینه‌های مختلف.
  7. EBSCOhost: سرویسی گسترده از پایگاه‌های اطلاعاتی در حوزه‌های متنوع.
  8. Scopus: پایگاه اطلاعاتی انتشارات نظریه‌ای و نمایه‌سازی منابع تحقیقاتی.
  9. Web of Science:  پایگاه اطلاعاتی
  10. ERIC (Education Resources Information Center): پایگاه اطلاعاتی در زمینه تحقیقات آموزش و پرورش.
  11. Google Scholar: موتور جستجوی اختصاصی برای مقالات علمی و تحقیقات.

هر پایگاه اطلاعاتی ویژگی‌ها و محتواهای متفاوتی دارد، و انتخاب پایگاه‌های مناسب بستگی به نیازها و زمینه تحقیقات شما دارد.


انواع پایگاه های اطلاعاتی :

پایگاه‌های اطلاعاتی معمولاً بر اساس محتوا، موضوع، و نوع اطلاعاتی که ارائه می‌دهند،  دسته‌بندی می‌شوند.
پایگاه‌های اطلاعاتی نمایه‌سازی (Indexing and Abstracting Databases):
  • نمونه: Scopus برای نمایه‌سازی مقالات و استنادها.

پایگاه‌های اطلاعاتی استنادی (Citations Databases): 

  • نمونه: Scopus برای نمایه‌سازی مقالات و استنادها.

پایگاه‌های اطلاعاتی تخصصی (Specialized Databases):

  • نمونه: PubMed برای پزشکی، PsycINFO برای روان‌شناسی.

پایگاه‌های اطلاعاتی گرافیکی (Graphical Databases):

  • نمونه: Google Images برای تصاویر، YouTube برای ویدئوها.

پایگاه‌های اطلاعاتی متن باز (Open Access Databases):

  • نمونه: Directory of Open Access Journals (DOAJ) برای مقالات علمی بازدید آزاد.

پایگاه‌های اطلاعاتی مقالات کنفرانس (Conference Proceedings Databases):

  • نمونه: IEEE Conference Proceedings برای مقالات کنفرانس‌ها.

پایگاه‌های اطلاعاتی تاریخی (Historical Databases):

  • نمونه: JSTOR برای مقالات و منابع تاریخی.

پایگاه‌های اطلاعاتی کتابخانه‌ها (Library Databases):

  • نمونه: WorldCat برای جستجوی منابع در کتابخانه‌های جهان.

پایگاه‌های اطلاعاتی آماری (Statistical Databases):

  • نمونه: World Bank Data برای دسترسی به آمارها و اطلاعات اقتصادی.

پایگاه‌های اطلاعاتی ژنتیک و بیولوژیک (Genetic and Biological Databases):

  • نمونه: GenBank برای اطلاعات ژنتیک.

پایگاه‌های اطلاعاتی تحقیقات بازار (Market Research Databases):

  • اطلاعات مرتبط با تحقیقات بازار و رفتار مصرف‌کنندگان. مانند: BMI, Statista

پایگاه های اطلاعاتی فراداده ها MetaData :

به اجزاء کتاب شناختی اسناد اطلاعاتی مانند : عنوان سند، نویسنده، سال انتشار، محل انتشار، نوع سند، منبع سند (مثلا عنوان مجله یا..).، شماره مجلد ،Volumeشماره ی نشریه issueو….چکیده و. ..اطلاق می شود. اغلب در چندین پایگاه چکیده نامه ای بزرگ و کوچک نمایه می شوند:

(مثلا بزرگ ها : اسکوپوس، وب آو ساینس، گوگل اسکالر، دایمنشن، ……. (اینجا اسامی شان دیده می شود)

و کوچک ها : اینجنیرینگ ویلیج، ری اکسیس، … و بسیاری از پایگاه های چکیده نامه ای تخصصی دیگر )

پایگاه های اطلاعاتی چکیده نامه ای Abstracting databases :

به پایگاه های اطلاعاتی گفته می شود که شامل اطلاعات فراداده ای مدارک اغلب شامل عنوان سند، نویسنده، سال انتشار، محل انتشار، نوع سند، منبع سند (مثلا عنوان مجله یا..).، شماره مجلد Volume ،شماره ی نشریه issue ، نویسنده ها، چکیده ی سند اطلاعاتی، باشد. این پایگاه ها دارای متن کامل مقاله ها نیستند.

 پایگاه های اطلاعاتی استنادی Citation Databases or Citation index:

همان پایگاه های چکیده نامه ای هستند که شامل اطلاعات رفرنس مدارک برای شمارش تعداد ارتیاط مدارک با یک دیگر هستند. (شمارش تعداد استنادات یک مدرک در دیگر مدارک)

اسامی دیگر پایگاه های اطلاعاتی فراداده ای عبارتند از:

Bibliographic databases, Bibliographic indexes. Indexing databases,

دلایل استفاده از پایگاه های اطلاعاتی چکیده نامه ای، استنادی:

  • حجم زیاد داده های اطلاعاتی
  • جستجوی تاریخچه ی پژوهش
  • جستجوی منابع مرتبط
  • جستجوی تازه گی کار
  • پیدا کردن جای خالی پژوهش ها و یابش ایده های جدید
  • . مباحث علم سنجی (شاخص ها)
  •  ردگیری اندیشه ها  (سیر تاریخی مفاهیم)
  • سنجش اعتبار مدارک (در صورت دارا بودن استاندادهای ایندکس کردن منابع)

پایگاه های اطلاعاتی متن کامل  full-text database :

(معمولادر قالب پی دی اف) که اغلب در وب سایت خود ناشر و یا همکاران آنلاین آن ناشر قرار دارد. برای مثال ممکن است یک مقاله ی از انتشارات الزویر علاوه بر وب سایت ساینس دایرکت در بیش از ده پایگاه اطلاعاتی دیگر نیز بصورت متن کامل وجود داشته باشد. این بانک ها به سه دسته تقسیم می شوند

۱٫پایگاه های شرکت های بین المللی مانند پلت فرم های ابسکو هاست، پروکوئست، گیل، اُوید و….

۲٫پایگاه های کنسرسیوم های منطقه ای مانند “اسکولار پورتال” در کانادا و “اوهایو لینک” در ایالت اوهایو …

۳٫پایگاه های اطلاعاتی توسعه یافته برای کشورهای درحال توسعه و فقیر مانند هیناری و….

پس نتیجه می گیریم اگر می خواهید در سواد اطلاعاتی قوی تر و باسوادتر باشید باید دانش پایگاه شناسی اطلاعاتی خود را افزایش دهید.

دسته بندی منابع تمام متن:

منابع تمام متن چند رشته ای Multidisciplinary Research Databases :

مانند ساینس دایرکت که یک پایگاه اطلاعاتی بسیار مشهور و در همه ی زمینه های پژوهشی منابع را فراهم آوری می کند.

منابع تمام متن تخصصی Subject Specific Databases :

مانند IEEE که در حوزه ی الکترونیک و کامپیوتر فقط منابع را فراهم آوری کرده است.

دلایل جستجوی تمام متن منابع اطلاعاتی:

  1. بدنبال پیشینه ی پژوهش هستید.
  2. می خواهید یک مسئله ی علمی را حل کنید.
  3. برای حل مسئله ی فنی در کف کارخانه و یا واحد تحقیق و توسعه ی سازمان خود،
  4. بدنبال دست یابی به یک فناوری جدید از کنار هم گذاشتن پازل های مختلف آن در پژوهش های مختلف هستید.
  5. به دنبال راه اندازی کسب وکاری مبتنی بر دانش، هستید که می تواند بخش هایی از آن قبلا توسط دیگران پژوهش شده باشد.
  6. می خواهید پایان نامه بنویسید.
  7. می خواهید ثبت اختراع خود را تکمیل کنید.
  8. بدنبال توسعه یک روش آزمایشگاهی جدید با بهره گیری از پژوهش های قدیمی هستید.
  9. بدنبال داده هایی می گردید که سرنخ شما برای حل مسایل منطقه ای یا جهانی هستند.
  10. استادِتان از شما خواسته مقاله بنویسید.

و البته هزاران دلیل دیگر …

برای آشنایی با فهرست بزرگی از پایگاه های اطلاعاتی، از بخش جعبه ابزار پژوهشگران، می توانید استفاده کنید.

 

 

این پست چقدر برای شما مفید بود؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

میانگین امتیاز ۴٫۳ / ۵٫ تعداد امتیاز: ۴

اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می دهید.

اشتراک گذاری این مطلب:
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *